DIsabled accessed friendly

ar colleague, At this the start of the new academic year, the Disabled Access Friendly team would like to make three announcements: To wish you every success this year To remind you about our free teaching materials and our work To inform you that the core team is retiring from active campaigning Free teaching resources If you don’t know about issues faced by people with a mobility disability, it is hard to care about them. And if you don’t care, you are not going to make any changes. With this in mind the voluntary Disabled Access Friendly campaign set out to build pathways to caring and action through the ELT classroom. We created a bank of free, downloadable, autonomous ELT lessons, which thematically focus exclusively on raising awareness about mobility disability. Teachers, as true educators, can supplement any syllabus and thereby disseminate insight and information about mobility disability issues to their students, whilst at the same time cover linguistic aims. Our work With the help of our ambassadors and a valued network of supporters we blasted the ELT world with our ideas for 4 years from 2011-2015. Our core team worked tirelessly to reach thousands upon thousands of teachers in hundreds of countries worldwide. In 2014 the campaign was awarded the prestigious ELTons award for Innovation in Teachers Resources for its work. Retirement The core team is now retiring from active campaigning, but our work lives on. The teaching resources continue to be accessible online for you to use as you wish, and Katie Quartano and Paul Shaw, in their personal capacities, will remain at your disposal for consultation, exchange of ideas and presentations. The fact that the core team no longer carries the torch doesn't mean the flame has been extinguished. The campaign will continue to welcome and support the efforts of anyone wishing to carry it further. With our very best wishes The Disabled Access Friendly team Disabled Access Friendly www.disabled-accessfriendly.com Like Our Facebook Page: http://www.facebook.com/DisabledAccessFriendly Follow us on Twitter: http://twitter.com/DAFCampaign

Διαχείριση ΣυναισθημάτωνUpability

ΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ | Μια σημαντική πρόκληση για τα παιδιά στο φάσμα του αυτισμού ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ | Μια σημαντική πρόκληση για τα παιδιά στο φάσμα του αυτισμού Το συναίσθημα είναι μια σύνθετη υποκειμενική συνειδητή εμπειρία: Είναι ο συνδυασμός νοητικών καταστάσεων, ψυχοσωματικών εκφράσεων και βιολογικών αντιδράσεων του σώματος. Ένα πραγματικό συναίσθημα εμπεριέχει τρία στοιχεία: Το στοιχείο βιολογικής διέγερσης /επιδράσεις στο σώμα π.χ. αύξηση καρδιακών παλμών/. Το γνωστικό στοιχείο /αιτιολόγηση - ερμηνεία/ Το συμπεριφορικό στοιχείο /έκφραση - στο πρόσωπο, στη φωνή, στη στάση του σώματος/. Τα είδη των συναισθημάτων Σύμφωνα με τον Goleman τα βασικά συναισθήματα είναι της χαράς, της λύπης, του θυμού, της έκπληξης, του φόβου και της αηδίας. Τα συναισθήματα διακρίνονται ακόμη σε θετικά (χαρά, συμπάθεια, ενθουσιασμός, εμπιστοσύνη, θαυμασμός, ευτυχία, ευχαρίστηση κ.α) και αρνητικά (λύπη, αντιπάθεια, απόγνωση, απελπισία, ταραχή, δυστυχία, οργή, μίσος, θυμός κ.α.). Σε “απλά” που χρησιμοποιούμε όταν απευθυνόμαστε σε μικρότερα παιδιά όπως: το συναίσθημα της αγάπης, της χαράς, του φόβου, του θυμού, της ζήλιας, της ντροπής και της ευχαρίστησης. Σε πιο “σύνθετα” που χρησιμοποιούμε όταν απευθυνόμαστε σε μεγαλύτερα παιδιά και εφήβους όπως: ευγνωμοσύνη, ευφορία, κακία, κολακεία, κόπωση, ματαίωση, οδύνη, πλήξη, προδοσία, σύγχυση, συγκίνηση, συγκλονισμός κ.ά. Υπάρχουν επίσης τα βιολογικά συναισθήματα που προκαλούνται στο άτομο και έχουν σχέση με βιολογικές λειτουργίες όπως η δίψα, η πείνα, ο κορεσμός. Διαχείριση Συναισθημάτων | Μια σημαντική πρόκληση για τα παιδιά στο φάσμα του αυτισμού Οι ιδιότητες των συναισθημάτων Τα συναισθήματα διαφέρουν ως προς: Την ένταση /αφορά το βαθμό που αισθανόμαστε ένα συναίσθημα είτε αυτό είναι πολύ δυνατό, μέτριο ή ελάχιστο σε ένταση/. Την ποιότητα /αφορά το είδος της ψυχικής κατάστασης που δημιουργεί και αυτή διαχωρίζεται σε δύο είδη τα θετικά και ευχάριστα και τα αρνητικά και δυσάρεστα συναισθήματα που κυριαρχούν στην ζωή του ατόμου/. Τη διάρκειά τους /αφορά το χρόνο που διαρκεί ένα συναίσθημα, αν αυτό είναι θετικό και κρατάει μεγάλο χρονικό διάστημα υπάρχει η πιθανότητα να οδηγήσει σε αρνητική κατάληξη όπως πλήξη, κόπωση λόγω κορεσμού και επανάληψης του συναισθήματος αντίθετα δεν συμβαίνει το ίδιο με το αρνητικό συναίσθημα. Αυτό σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να οδηγήσει σε κάτι θετικό απλά μπορεί η ένταση του να μειωθεί/. Αναγνώριση Συναισθημάτων Για τα παιδιά στο φάσμα του αυτισμού, τα συναισθήματα μπορεί να εμφανισθούν ξαφνικά με ελάχιστη προειδοποίηση. Τα παιδιά συχνά δεν μπορούν να αναγνωρίσουν το συναίσθημα ή να το συνδέσουν με την ενεργοποίηση της εκδήλωσης τους. Την ίδια στιγμή που εκπαιδεύουμε τα παιδιά να κατονομάσουν το συναίσθημα, είναι σημαντικό να τα βοηθήσουμε να το συνδέσουν με ένα συγκεκριμένο γεγονός. Αυτή η διαδικασία τότε γίνεται πιο εύκολη. Τέσσερα βήματα αναγνώρισης συναισθημάτων: Προσδιορισμός του συναισθήματος του παιδιού: Για παράδειγμα “Νίκο φαίνεσαι φοβισμένος”. Σύνδεση του συναισθήματος κατά την εκδήλωση: Για παράδειγμα "Ίσως φοβάσαι επειδή το παιχνίδι είναι καινούριο για σένα” Επικύρωση του συναισθήματος ότι είναι εντάξει:Για παράδειγμα «Είναι φυσικό να αισθάνεσαι φόβο, όταν προσπαθείς κάτι νέο!" Καθησυχασμός:Για παράδειγμα "Άφησέ με να σε βοηθήσω. Μόλις το κάνουμε μαζί, θα γίνει πιο εύκολο και λιγότερο τρομακτικό. " Όταν χρησιμοποιείτε αυτή την προσέγγιση ακολουθείτε τα εξής βήματα: 1ο βήμα:Τον προσδιορισμό και την επισήμανση του συναισθήματος για το παιδί. 2ο βήμα: Τη σύνδεση με το γεγονός που προκάλεσε το συγκεκριμένο συναίσθημα. 3ο βήμα:Την επικύρωση ότι είναι φυσιολογικό να αισθάνονται αυτό το συναίσθημα. 4ο βήμα: Καθησυχασμός και υποστήριξη του παιδιού μέσα από το συναίσθημα. Μπορείτε να βοηθήσετε στην εκπαίδευση για την ανάγνωση των συναισθημάτων παίζοντας απλά παιχνίδια όπως “Μαντεύω τα συναισθήματα”, “Παντομίμα”, Το παιχνίδι του καθρέφτη”όπου εσείς και το παιδί αναλαμβάνετε εκ περιτροπής να μαντέψετε το συναίσθημα που υποδεικνύει ο άλλος. Υπάρχουν επίσης πολλά επιτραπέζια και παιχνίδια καρτών στο εμπόριο σχετικά με την αναγνώριση και την έκφραση συναισθημάτων. Οι Δεξιότητες Διαχείρισης Συναισθημάτων αποτελούν μια σημαντική πρόκληση για τα παιδιά στο φάσμα του αυτισμού και τους ανθρώπους που τα φροντίζουν. Πολύ περισσότερο, επειδή οι γονείς, οι δάσκαλοι και οι θεραπευτές πρέπει να αισθάνονται βέβαιοι ότι οι δεξιότητες διαχείρισης συναισθημάτων όντως θα εφαρμοστούν από τα παιδιά τους στην πράξη. Η σειρά των eBooks με τίτλο "Αναγνώριση, Έκφραση και Ρύθμιση Συναισθημάτων" έχει στόχο τη γεφύρωση του "χάσματος" μεταξύ θεωρίας και πράξης μέσα από μια ολοκληρωμένη μεθοδολογία και το κατάλληλο υλικό παρέμβασης, το οποίο χτίζει πραγματικά την ικανότητα του παιδιού σας να διαχειριστεί τα συναισθήματα του αυτόνομα. Κασσωτάκη Αλίκη - Λογοπεδικός MSc, BSc

Ενισχύοντας τη μνήμη στα παιδιάUpability

Βελτιώνοντας τις δυσκολίες προσοχής και τις μαθησιακές δυσκολίες στα παιδιά Η εργαζόμενη μνήμη αποτελεί τον ισχυρότερο δείκτη της σχολικής επιτυχίας σε σύγκριση με τον δείκτη νοημοσύνης. Ωστόσο, τα παιδιά με δυσκολίες στην εργαζόμενη μνήμη, συχνά παρεξηγούνται. Η ικανότητα της εργαζόμενης μνήμης: πόσο μεγάλη είναι η έκταση του «νοητικού χώρου εργασίας» του παιδιού σας; Μπορείς να κάνεις νοερά την πρόσθεση 23+69; Όταν σας δίνουν οδηγίες, μπορείτε να φτάσετε στον προορισμό σας χωρίς να κρατήσετε σημειώσεις; Η εργαζόμενη μνήμη, δηλαδή η μνήμη με την οποία συγκρατούμε τις πληροφορίες για να φέρουμε σε πέρας μία δραστηριότητα, χρησιμοποιείται σε ανάλογες δραστηριότητες. Αυτός ο νοητικός χώρος εργασίας αποτελεί το μέρος, στο οποίο διαχειριζόμαστε τις πληροφορίες, εκτελούμε νοερούς υπολογισμούς, ή κάνουμε νέες σκέψεις. Όπως ακριβώς οι υπολογιστές έχουν διαφορετικές δυνατότητες στη μνήμη τους, έτσι και η εργαζόμενη μνήμη διαφέρει από άτομο σε άτομο. Αυτό μπορεί να γίνει ιδιαίτερα αντιληπτό στον τρόπο, με τον οποίο προσπαθούμε να δώσουμε οδηγίες σε διαφορετικά παιδιά. « Σε παρακαλώ, δώσε μου το κόκκινο μολύβι, και μετά πάρε την μπλε γόμα και βάλε την στο πράσινο κουτί» Για ορισμένα παιδιά η δραστηριότητα αυτή είναι εύκολη, σε αντίθεση με άλλα, που ενώ καταβάλουν προσπάθεια, ξεχνούν τις οδηγίες κατά τη διαδικασία εκτέλεσης της δραστηριότητας. Αυτό έχει επιπτώσεις και στην τάξη. Τα παιδιά με ελλιπή ικανότητα εργαζόμενης μνήμης δείχνουν ότι έχουν ελλειματική προσοχή. Μερικά από τα συχνά λάθη που κάνουν, είναι η επανάληψη ή η παράλειψη λέξεων, γραμμάτων, αριθμών, ακόμα και παράλειψη ολόκληρων βημάτων. Επειδή αποσυντονίζονται, συχνά εγκαταλείπουν τις δραστηριότητες τους, γεγονός το οποίο δε συμβαίνει επειδή δεν συνεργάζονται ή τεμπελιάζουν. Επιπλέον, το πρόβλημα αυτό μπορεί να κάνει την εμφάνισή του σε διαφορετικούς τομείς. Η αριθμητική αποτελεί έναν από αυτούς τους τομείς, αφού όλοι προσπαθούμε να κάνουμε πράξεις νοερά. Ακόμα, η χαμηλή εργαζόμενη μνήμη ενδέχεται να επηρεάσει και τη γλώσσα. Για παράδειγμα, ένα παιδί με χαμηλή ικανότητα εργαζόμενης μνήμης ενδέχεται να αντιμετωπίσει δυσκολίες στη δημιουργία γραπτών προτάσεων. Μέχρι να τελειώσει τον συλλαβισμό των πρώτων λέξεων, θα έχει ξεχάσει αυτό που αρχικά ήθελε να πει. Αντίστοιχα, εμφανίζει δυσκολίες και στην κατανόηση κειμένου: ενώ κάνει μεγάλη προσπάθεια στην αποκωδικοποίηση των λέξεων, συχνά του διαφεύγει η γενική ιδέα του κειμένου. Σχετίζεται με την ΔΕΠΥ; Όχι, ακριβώς. Tα παιδιά με ΔΕΠΥ συνήθως έχουν πολύ χαμηλή εργαζόμενη μνήμη, είναι παρορμητικά και υπερκινητικά. Ωστόσο, είναι πιθανό τα παιδιά να εμφανίζουν φτωχές δεξιότητες στην εργαζόμενη μνήμη, χωρίς να υπάρχουν αυτά τα επιπλέον χαρακτηριστικά. Δυσλεξία; Σύμφωνα με τους Susan Gathercole και Tracy Alloway, περίπου το 70% των παιδιών με μαθησιακές δυσκολίες εμφανίζουν ελλείψεις στη δεξιότητα της εργαζόμενης μνήμης που εστιάζονται στην ανάγνωση (Gathercole and Alloway 2007). Και τι συμβαίνει με την ηλικία του παιδιού; Δεν είναι φυσιολογικό να έχουν τα παιδιά σχετικά «φτωχές» δεξιότητες εργαζόμενης μνήμης; Ναι. Ο μέσος τετράχρονος έχει περίπου το ½ ή το 1/3 της ικανότητας που έχει ένας ενήλικας στην εργαζόμενη μνήμη (Gathercole καιAlloway 2007). Για την ανίχνευση τυχούσας δυσκολίας στο παιδί σας, χρειάζεται να γίνει σύγκριση με άλλα παιδιά της ηλικίας του. Είναι η ελλιπής εργαζόμενη μνήμη, ένδειξη χαμηλότερου δείκτη νοημοσύνης; Όχι απαραίτητα. Η λειτουργική/εργαζόμενη μνήμη αποτελεί ένα βασικό συστατικό στοιχείο της νοημοσύνης, καθώς επηρεάζει τον τρόπο, με τον οποίο μαθαίνουν τα παιδιά. Επιπροσθέτως, επηρεάζει την επίδοση στα τεστ αξιολόγησης, συμπεριλαμβανομένων των τεστ επίδοσης και των τεστ νοημοσύνης. Ωστόσο, δεν μπορούμε να εξισώσουμε την εργαζόμενη μνήμη με τη νοημοσύνη. Ορισμένα παιδιά έχουν καλές επιδόσεις στα τεστ IQ, αλλά ενδέχεται οι επιδόσεις τους στα τεστ εργαζόμενης μνήμης να είναι μέτριες (Alloway καιAlloway 2010). Πώς, όμως, είναι αυτό δυνατό; Τα τεστ νοημοσύνης, όπως η κλίμακα νοημοσύνης Wechsler για παιδιά (WISC) έχουν διακριτές δοκιμασίες, μερικές από τις οποίες στοχεύουν στη εργαζόμενη μνήμη και άλλες όχι. Επίσης, είναι πιθανό να υπάρχουν διαφορετικά είδη εργαζόμενης μνήμης. Ορισμένα παιδιά μπορεί να παρουσιάζουν ελλιπή ακουστική εργαζόμενη μνήμη σε τέτοιο βαθμό που να αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες με τις προφορικές, λεκτικές οδηγίες. Από την άλλη μεριά, ορισμένα παιδιά ενδεχομένως εμφανίζουν δυσκολία στην οπτικο-χωρική εργαζόμενη μνήμη, γεγονός που καθιστά δύσκολη την ενασχόλησή τους με την αριθμητική. Επομένως, οι δυσκολίες στην εργαζόμενη μνήμη, δεν θα πρέπει να ταυτίζονται με τη νοημοσύνη του παιδιού. Μπορούμε να ενισχύσουμε την εργαζόμενη μνήμη με εκπαιδευτικά προγράμματα σε υπολογιστές; Στην έρευνα των Holmes κ.ά (2009), μία ομάδα παιδιών ηλικίας 8-11 ετών με χαμηλή επίδοση στην Αυτοματοποιημένη Δοκιμασία Εκτίμησης της Εργαζόμενης Μνήμης (ΑΔΕΕΜ, Automated Working Memory Assessment, AWMA), δηλαδή μία κλίμακα εκτίμησης των ελλειμμάτων στην εργαζόμενη μνήμη, εγγράφηκε σε ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα Cogmed (Holmes κ.ά. 2009). Για περίπου 35 λεπτά την ημέρα, τα παιδιά έπαιζαν ηλεκτρονικά παιχνίδια στον υπολογιστή, τα οποία σχετίζονταν με τις δεξιότητες της εργαζόμενης μνήμης. Οι δραστηριότητες στα παιχνίδια περιελάμβαναν: Την ακρόαση μιας σειράς γραμμάτων και την επανάληψή τους Την παρακολούθηση μιας σειράς από λαμπτήρες, οι οποίοι άναβαν και κατόπιν την ανάκληση της σειράς, με την οποία άναψαν, πατώντας τις σωστές τοποθεσίες με το ποντίκι του υπολογιστή. Την ακρόαση και παρακολούθηση μιας σειράς αριθμών, την ώρα που λέγονται και ενώ εμφανίζονται στιγμιαία σε ένα πληκτρολόγιο. Μετά από κάθε σειρά, ο μαθητής έπρεπε να αναπαράγει την αλληλουχία στην αντίθετη, όμως, σειρά πατώντας τα σωστά ψηφία στο πληκτρολόγιο. Την παρακολούθηση μιας ομάδας «αστεροειδών», τα οποία κινούνταν κατά μήκος της οθόνης και φώτιζαν διαδοχικά. Ο μαθητής έπρεπε να θυμηθεί τους αστεροειδείς που άναψαν αλλά και τη σειρά, με την οποία φώτισαν. Την παρακολούθηση λαμπτήρων, οι οποίοι άναβαν, ένας κάθε φορά σε ένα πλέγμα λαμπτήρων, και κατόπιν τους ζητούνταν να παρακολουθήσουν το πλέγμα να αντιστρέφεται κατά 90 μοίρες. Μπορεί ο μαθητής να ανακαλέσει τη σωστή σειρά, ακόμα και αν οι λαμπτήρες είναι σε διαφορετικές θέσεις; Για τα παιδιά στις ομάδες ελέγχου, το επίπεδο δυσκολίας των δραστηριοτήτων αυτών παρέμενε εύκολο σε όλη τη διάρκεια της μελέτης. Ωστόσο, για τα παιδιά στην ομάδα θεραπείας, το πρόγραμμα προσαρμοζόταν, δηλαδή τους δινόταν σταδιακά όλο και πιο δύσκολες δραστηριότητες, παράλληλα με τη βελτίωση της επίδοσής τους. Ποια ήταν τα αποτελέσματα του εκπαιδευτικού προγράμματος; Μετά από περίπου έξι εβδομάδες, οι ερευνητές επανεξέτασαν τις δεξιότητες της εργαζόμενης μνήμης των μαθητών και τα αποτελέσματα ήταν αξιοσημείωτα. Ενώ και οι δύο ομάδες βελτιώθηκαν, τα παιδιά στο προσαρμοσμένο πρόγραμμα είχαν καλύτερη επίδοση. Ο μέσος όρος των καλύτερων επιδόσεων ήταν 3 με 4 φορές υψηλότερος από εκείνες των παιδιών στην ομάδα ελέγχου. Στην πραγματικότητα, το προσαρμοσμένο πρόγραμμα ήταν τόσο επιτυχημένο που τα περισσότερα παιδιά δεν παρουσίαζαν ελλείψεις στην εργαζόμενη μνήμη σύμφωνα με την χρονολογική ηλικία τους. Τα αποτελέσματα αυτά, αν και συναρπαστικά, κρύβουν ωστόσο ένα μειονέκτημα: οι επακόλουθες έρευνες δεν αποδεικνύουν, εάν η βελτιωμένη επίδοση σε αυτές τις δραστηριότητες σημαίνουν σημαντικές βελτιώσεις στην πραγματικότητα. Όπως συμπεραίνουν οι Shiphead κ.ά. (2012) μετά την ανάλυση της δημοσιευμένης έρευνας, « η μόνη αδιαμφισβήτητη δήλωση που μπορεί να γίνει είναι ότι το Cogmed θα ενισχύσει την επίδοση σε δραστηριότητες που μοιάζουν με το εκπαιδευτικό αυτό πρόγραμμα». Αυτό σαφώς μας κάνει να στοχαστούμε, εάν η καλύτερη προσέγγιση είναι να στοχεύσουμε σε συγκεκριμένες δραστηριότητες-κλειδιά που κάνουν τα παιδιά στο σχολείο, όπως οι αριθμητικές πράξεις, και να τα διδάξουμε τρόπους, με τους οποίους θα έχουν καλύτερη επίδοση στις δραστηριότητες αυτές. Εργαζόμενη μνήμη και σχολική τάξη: είναι πιο σημαντική από το δείκτη νοημοσύνης; Σε πρόσφατη διαχρονική μελέτη, οι Tracy και Ross Alloway μέτρησαν το δείκτη νοημοσύνης και την εργαζόμενη μνήμη πεντάχρονων παιδιών. Στη συνέχεια, έξι χρόνια μετά, αξιολόγησαν ξανά τα παιδιά, εκτιμώντας όχι μόνο το δείκτη νοημοσύνης και την εργαζόμενη μνήμη, αλλά επίσης την σχολική επίδοση κάθε παιδιού στην ανάγνωση, τον συλλαβισμό και την αριθμητική. Τα αποτελέσματα ήταν απογοητευτικά. Οι πρώιμες δεξιότητες της εργαζόμενης μνήμης ήταν καλύτερος δείκτης από ότι τα σκορ στα τεστ νοημοσύνης (Alloway &Alloway 2010), και από την άλλη μεριά η εργαζόμενη μνήμη δεν συσχετιζόταν με το κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο ή το επίπεδο της εκπαίδευσης που είχαν λάβει οι γονείς. Ποιός/ά χρειάζεται βοήθεια; Πολλά παιδιά χρειάζονται βοήθεια. Οι έρευνες δείχνουν ότι περίπου το 10-15% των παιδιών σχολικής ηλικίας αντιμετωπίζουν προβλήματα με την εργαζόμενη μνήμη τους, αλλά συχνά αυτά αναγνωρίζονται ως ελλείμματα στην προσοχή ή τη νοημοσύνη (Holmes κ.ά. 2009). Ενδείξεις χαμηλής ικανότητας της εργαζόμενης μνήμης Οι Susan Gathercole και Tracy Alloway περιγράφοντας το προφίλ ενός παιδιού με χαμηλή ικανότητα εργαζόμενης μνήμης επισημαίνουν ότι τυπικά ένα τέτοιο παιδί: Έχει φυσιολογικές κοινωνικές σχέσεις με τους συνομήλικους του Είναι ντροπαλό κατά τη διάρκεια ομαδικών δραστηριοτήτων στην τάξη και μερικές φορές δεν απαντά σε ευθείες ερωτήσεις Δεν μπορεί να ακολουθήσει οδηγίες Αποσυντονίζεται κατά την εκτέλεση σύνθετων δραστηριοτήτων και τελικά τις αφήνει ανολοκλήρωτες Παραλείπει ή επαναλαμβάνει βήματα στις δραστηριότητες Εμφανίζει ελλιπή ανάκληση μνήμης Φαίνεται ότι η προσοχή του διασπάται εύκολα, εμφανίζει δυσκολίες συγκέντρωσης και αποδιοργανωμένο Εμφανίζει δυσκολίες στην ολοκλήρωση δραστηριοτήτων που απαιτούν τόσο ανάκληση όσο και επεξεργασία Οι Gathercole και Alloway προτείνουν στρατηγικές διδασκαλίας παιδιών με προβλήματα στην εργαζόμενη μνήμη. Για παράδειγμα, συμβουλεύουν τους δασκάλους να δίνουν σύντομες οδηγίες και μικρές δραστηριότητες στα παιδιά. Ακόμα, προτείνουν να υπενθυμίζουν στα παιδιά τα επόμενα βήματα για να ολοκληρώσουν τις δραστηριότητες. Τα παιδιά θα πρέπει να ενθαρρύνονται να κάνουν ερωτήσεις όταν αποσυντονίζονται και να επωφελούνται από την επανάληψη ορισμένων πληροφοριών-κλειδιά. Επιπλέον, θα πρέπει να επωφελούνται από την εξάσκηση στη χρήση βοηθημάτων μνήμης, όπως το να κρατάνε σημειώσεις. Τι μπορούμε, όμως, να κάνουμε ακόμα περισσότερο; Η αμφιλεγόμενη έρευνα του Cogmed προτείνει την εξάσκηση των παιδιών σε πολύ συγκεκριμένες δραστηριότητες. Πιθανώς, οι ερευνητές και οι παιδαγωγοί να μπορούν να αναπτύξουν προγράμματα που στοχεύουν σε τέτοιες δραστηριότητες και που είναι χρήσιμες για τα παιδιά σε μία σχολική τάξη. Στο μεταξύ, η αξιολόγηση των παιδιών με προβλήματα στην εργαζόμενη μνήμη αποτελεί μία χρήσιμη πρακτική. Εάν το παιδί σας δείχνει ότι διασπάται η προσοχή του, δεν είναι απαραίτητο ότι θα επωφεληθεί από την εξάσκηση σε βοηθήματα μνήμης, αλλά απαιτείται να πραγματοποιηθεί μια αξιολόγηση σε όλους τους τομείς δεξιοτήτων, μεταξύ των οποίων, είναι και η εργαζόμενη μνήμη. Προσαρμογή – Μετάφραση από: www.parentingscience.com/working-memory.html Βιβλιογραφία Alloway TP and Alloway RG. 2010. Investigating the predictive roles of working memory and IQ in academic attainment. Journal of Experimental Child Psychology 106(1): 20-29. Alloway TP. 2007. Automated working memory assessment. Oxford: Harcourt. Gathercole SE and Alloway TP. 2007. Understanding working memory. London: Harcourt. Holmes J, Gathercole SE, and Dunning DL. 2009. Adaptive training leads to sustained enhancement of poor working memory in children. Dev Sci. 12(4):F9-15. Jaeggi, S. M., Buschkuehl, M., Jonides, J., & Perrig, W. J. (2008). Improving Fluid Intelligence With Training on Working Memory. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 105(19), 6829-6833. Shipstead Z, Hicks KL, and Engle RW. Cogmed working memory training: Does the evidence support the claims? Journal of Applied Research in Memory and Cognition, 2012; 1 (3): 185 DOI: 10.1016/j.jarmac.2012.06.003

Lonely planet της αρχαίας ΕλλάδαςΚαθημερινή

Το... Lonely Planet της αρχαίας Ελλάδας στο κινητό και το τάμπλετ μας ΣΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ Μέσα από το «ToposText» οι χρήστες μπορούν να έχουν στο κινητό τους και να μάθουν τι έγραφε ο Παυσανίας, ο Ομηρος ή ο Στράβων για τους χιλιάδες τόπους του ελλαδικού χώρου. Μέσα από το «ToposText» οι χρήστες μπορούν να έχουν στο κινητό τους και να μάθουν τι έγραφε ο Παυσανίας, ο Ομηρος ή ο Στράβων για τους χιλιάδες τόπους του ελλαδικού χώρου. ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Το σημαντικότερο ιερό της αρχαίας θεότητας Νεμέσεως στον ελλαδικό χώρο βρίσκεται στον αρχαίο Ραμνούντα. Η περιοχή κατοικείται συνεχώς από τους νεολιθικούς χρόνους και, ενώ βρίσκεται σε μια ειδυλλιακή τοποθεσία στην κορυφή ενός λόφου με θέα την Εύβοια, παραμένει άγνωστη στους πολλούς. Ο Ραμνούντας βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα μακριά από το κέντρο της Αθήνας, στον Δήμο Μαραθώνα της Ανατολικής Αττικής. «Εχει σημαντικά μνημεία, θάλασσα, ταβέρνες, είναι σε ύψωμα, αλλά οι περισσότεροι δεν ξέρουν τον Ραμνούντα», λέει στην «Κ» ο Αμερικανός αρχαιολόγος Μπρέιντι Κίσλινγκ. Ο ιστορικός και πρώην διπλωμάτης ταξιδεύει εδώ και χρόνια σε κάθε γωνιά της Ελλάδας ψάχνοντας πληροφορίες σε βιβλιοθήκες και στο Διαδίκτυο για μικρούς και μεγαλύτερους τόπους της αρχαιότητας και τα μνημεία τους. «Το πρόβλημα είναι ότι δεν μπορείς να έχεις πολλά βιβλία ή αποθηκευμένα κείμενα σε ένα e-reader όταν είσαι πάνω σε έναν βράχο με ήλιο και αέρα», σημειώνει, και αντικειμενικά είναι δύσκολο να γνωρίζεις τι γράφει ο Στράβωνας στη «Γεωγραφία» του για τον Ραμνούντα ή ο Παυσανίας στην περιγραφή της Ελλάδας όταν είσαι εκεί. Αυτό το κενό θέλησε να καλύψει ο κ. Κίσλινγκ δημιουργώντας την εφαρμογή «ΤoposΤext», σε συνεργασία με το Ιδρυμα «Αικατερίνη Λασκαρίδη», με την οποία ο χρήστης έχει μια μεγάλη βιβλιοθήκη στο κινητό, στο τάμπλετ ή στον υπολογιστή του. Εκατοντάδες κείμενα με ιστορικά και μυθολογικά στοιχεία που αναφέρονται σε περισσότερους από πέντε χιλιάδες τόπους και περιοχές αρχαιολογικού ενδιαφέροντος είναι προσβάσιμα σε κάθε ενδιαφερόμενο. «Οι πληροφορίες υπάρχουν και είναι προσβάσιμες. Το πρόβλημα είναι πώς τις παρουσιάζεις», τονίζει ο κ. Κίσλινγκ. Μέσω της εφαρμογής, που διατίθεται για συστήματα Apple και Android, ο χρήστης μπορεί να αναζητήσει τοποθεσίες και μνημεία σε έναν διαδραστικό χάρτη με συντεταγμένες ακριβείας ή να αναζητήσει την τοποθεσία που τον ενδιαφέρει στη λίστα των κειμένων, αλλά και να ψάξει για ένα ιστορικό ή μυθικό πρόσωπο και να το «ακολουθήσει» με βάση τις ιστορικές πηγές. «Οποιος θέλει μπορεί να παρακολουθήσει από κοντά μια αρχαία στρατιωτική εκστρατεία και να επισκεφθεί τους τόπους όπου έγιναν μάχες», σημειώνει ο κ. Κίσλινγκ. Σε επίπεδο κειμένων, το «ΤoposΤext» καλύπτει τη χρονική περίοδο από την εποχή του Ομήρου μέχρι τον 2ο αιώνα, ενώ γεωγραφικά εκτείνεται –σε αναφορές τοπωνυμίων– στην Κύπρο, τη Μικρά Ασία, τη Σικελία και την Κάτω Ιταλία. Οι ιστορικές πηγές προέρχονται από κείμενα ή ερευνητικά έργα με ελεύθερα δικαιώματα χρήσης ή κατόπιν αδείας, αλλά χωρίς εμπορικό σκοπό, και γι’ αυτό η εφαρμογή διατίθεται δωρεάν. Τα κείμενα είναι γραμμένα στα αγγλικά ή στα αρχαία ελληνικά και το επόμενο βήμα για τη φιλόδοξη προσπάθεια είναι να δημιουργηθεί μια κοινότητα χρηστών ή ερευνητών προκειμένου το υλικό που ήδη βρίσκεται στη βάση δεδομένων να μεταφραστεί και να εμπλουτιστεί. Αλλωστε οι τόποι είναι οι άνθρωποί τους. ​​Για περισσότερα, επισκεφθείτε το www.topostext.org. Έντυπη

Αισωπος,Ιδρυμα Μείζονος ελληνισμού

ίσωπος Συγγραφή : Παλαιοθόδωρος Δημήτρης (6/2/2006) Για παραπομπή: Παλαιοθόδωρος Δημήτρης, «Αίσωπος», 2006, Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, Μ. Ασία URL: Αίσωπος (23/10/2006 v.1) Aesop (8/3/2007 v.1) 1. Το πρόσωπο και ο μύθος Ο Αίσωπος είναι ο πρώτος γνωστός μυθοποιός, δηλαδή συγγραφέας μύθων, λαϊκών ιστοριών με αλληγορικό περιεχόμενο και ηθικοπλαστικό χαρακτήρα. Αν και πιθανόν ο γνωστότερος συγγραφέας της Αρχαιότητας, είναι κατά βάση μυθική μορφή. Η γέννηση, η καταγωγή και η ζωή του υπήρξαν, ήδη από την Κλασική περίοδο, αντικείμενο αντιφατικών πληροφοριών. Μάλιστα, έχει διατυπωθεί η άποψη ότι ο Αίσωπος, όπως ο Όμηρος και ο Ησίοδος, είναι περισσότερο η κατασκευή μιας εμβληματικής μορφής αντιπροσωπευτικής ενός αρχαϊκού λογοτεχνικού είδους, του μύθου, παρά ένας υπαρκτός συγγραφέας.1 Ο γραμματικός Θέων, αναφερόμενος στους αισωπικούς μύθους, τονίζει ότι παίρνουν το όνομά τους όχι από το δημιουργό τους, του οποίου προηγήθηκαν ο Όμηρος (στον ψευδεπίγραφο Μαργίτη), ο Ησίοδος και ο Αρχίλοχος, αλλά επειδή ήταν εκείνος που τους χρησιμοποίησε συχνότερα και με τη μεγαλύτερη τέχνη. Πράγματι, διάφοροι μύθοι που αποδίδονται στον Αίσωπο στην πραγματικότητα συναντώνται ήδη στο έργο ποιητών, όπως ο Ησίοδος, ο Αρχίλοχος και ο Σιμωνίδης ο Κείος, ενώ και ορισμένες από τις ανεκδοτολογικές αφηγήσεις που αποδεικνύουν τη σοφία του έχουν πρωταγωνιστές, σε άλλες περιστάσεις, διάφορους άλλους διάσημους για τη σοφία τους άνδρες, όπως ο Βίας ο Πριηνεύς, ο Θαλής ο Μιλήσιος, ο Πιττακός από τη Μυτιλήνη ή ο Σόλων ο Αθηναίος.2 2. Η ζωή του Αισώπου Έργα με θέμα τη δράση του θα πρέπει να κυκλοφορούσαν ήδη τον 6ο αι. π.Χ. Σημαντικότερη πηγή μας εντούτοις είναι ο Βίος του Αισώπου, ένα έργο που κατά τους περισσότερους μελετητές χρονολογείται στα τέλη του 1ου αι. π.Χ. ή στις αρχές του 1ου αι. μ.Χ. και πιθανόν συντάχθηκε στην Αλεξάνδρεια, το οποίο όμως περιέχει πολλά μυθιστορηματικά και φανταστικά στοιχεία, στα πρότυπα των μυθιστορηματικών βίων σπουδαίων ανδρών που παρήγε η εποχή αυτή. Μάλιστα, ορισμένοι από τους μύθους του Αισώπου έχουν ενταχθεί στη διήγηση.3 Ο Αριστοτέλης και οι μαθητές του ενδιαφέρθηκαν ιδιαίτερα για τον Αίσωπο, κατέληξαν μάλιστα στο συμπέρασμα ότι ήταν Θράκας και όχι Φρύγας. Όπως και στην περίπτωση του Ομήρου, αρκετές περιοχές της Μικράς Ασίας και του Αιγαίου έριζαν για την καταγωγή του: οι Σάρδεις, πρωτεύουσα της Λυδίας, η Σάμος, η Μεσημβρία, ελληνική αποικία στη Θράκη, και το Αμόριον ή το Κοττιαίον στη Φρυγία. Οι περισσότερες πάντως πηγές τον αναφέρουν ως Φρύγα ή Λυδό. Ορισμένα στοιχεία από τη ζωή του συναντώνται στις περισσότερες εκδοχές της βιογραφίας του, όπως ότι γεννήθηκε πριν από το 620 π.Χ. Ο Αίσωπος ήταν διαβόητος για την ασχήμια του: είχε πολύ μεγάλο κεφάλι σε σχέση με το υπόλοιπο σώμα, πλακουτσωτή μύτη, φουσκωτά χείλη, καμπουριασμένο σώμα και μεγάλη πεταχτή κοιλιά, χαρακτηριστικά που του απέδωσαν το όνομα Αίσωπος, δηλαδή Αιθίοπας. Μάλλον ήταν και κουτσός. Όπως αναφέρει ο ρήτορας Ιμέριος, δεν ήταν μόνο οι μύθοι του που προκαλούσαν το γέλιο, αλλά και η μορφή του, η φωνή και ο τρόπος ομιλίας του, που τον έκαναν πιο άσχημο και πιο γελοίο ακόμη και από τον ομηρικό Θερσίτη. Στον Αίσωπο λοιπόν αναγνωρίζει κανείς το αρχέτυπο του βασιλικού γελωτοποιού, με την αντισυμβατική συμπεριφορά, την κοφτερή γλώσσα και την ελευθεροστομία που φθάνει στα όρια της αυτογελοιοποίησης αλλά και της συγκαλυμμένης κοροϊδίας των κυρίων του. Οι μύθοι του δεν αποτελούν προϊόν διδακτικής λογοτεχνίας, αλλά επινοούνται ώστε να υποδείξουν έναν τρόπο δράσης σε μια συγκεκριμένη κατάσταση, σχετιζόμενη κυρίως με πολιτικά ή ρητορικά προβλήματα.4 Ο Αίσωπος ήταν δούλος, όχι από τη γέννησή του, αλλά μάλλον λόγω αιχμαλωσίας. Κύριός του παραδίδεται από το Βίο και τις περισσότερες πηγές ο φιλόσοφος Ξάνθος ο Σάμιος, αν και ο Ηρόδοτος, η παλιότερη πηγή μας, αναφέρεται στον Ιάδμονα το Σάμιο, εκδοχή που αποδεχόταν και ο Αριστοτέλης στη χαμένη σήμερα Σαμίων Πολιτεία του. Ύστερα κείμενα μιλούν και για τον Τίμαρχο τον Αθηναίο.5 Ο βίος του Αισώπου διαρθρώνεται σε τρεις ενότητες: την περίοδο της δουλείας στη Σάμο, το διάστημα της θητείας ως συμβούλου στη Βαβυλώνα και την εποχή της επίσκεψης στους Δελφούς και του θανάτου του συγγραφέα. Διάφορα κωμικά ανέκδοτα για την ευστροφία του και τον τρόπο με τον οποίο γελοιοποιούσε τόσο τους συντρόφους δούλους του όσο και τους κυρίους του είναι γνωστά. Την ελευθερία του την όφειλε στον τρόπο με τον οποίο συμβούλευσε τους Σαμίους να διατηρήσουν την ελευθερία τους απέναντι στον πανίσχυρο βασιλιά της Λυδίας Κροίσο. Ο βασιλιάς τον χρησιμοποίησε ως σύμβουλό του, ενώ λέγεται ακόμη πως περιπλανήθηκε στην Ασία και την Αίγυπτο όντας σύμβουλος του φανταστικού βασιλιά της Βαβυλώνας Λυκούργου. Αναφέρεται ότι επισκέφτηκε τις σημαντικότερες πόλεις της Ελλάδας, μεταξύ των οποίων την Αθήνα και την Κόρινθο, ακόμη και τη Σύβαρι στην Κάτω Ιταλία. Μαρτυράται επίσης από τις παραδόσεις η συνομιλία του με το Σόλωνα περί του τρόπου με τον οποίο πρέπει ο σοφός να συμβουλεύει τους δυνάστες. Κωμική εκδοχή της συνομιλίας παρουσίαζε ο Αθηναίος κωμικός ποιητής Άλεξις στο χαμένο σήμερα έργο του Αίσωπος. Τέλος, ο Πλούταρχος τον τοποθετεί στο περίφημο συμπόσιο των Επτά Σοφών, μια λαϊκή διήγηση που θα πρέπει να χρονολογηθεί στον 4ο αι. π.Χ. Το τέλος της ζωής του επήλθε κατά τη διάρκεια μίας ακόμη διπλωματικής του αποστολής στην υπηρεσία τουΚροίσου, το 564 π.Χ.6 Ο βασιλιάς της Λυδίας εμπιστεύτηκε στον Αίσωπο ένα μεγάλο ποσό χρυσού, για να το διανείμει στους κατοίκους των Δελφών, τελώντας θυσία για λογαριασμό του. Αηδιασμένος εκείνος από την απληστία τους, αρνήθηκε να μοιράσει το ποσό και το έστειλε πίσω στο βασιλιά του. Οργισμένοι οι κάτοικοι των Δελφών τον κατηγόρησαν για κλοπή και ιεροσυλία, βάζοντας στις αποσκευές του ένα ιερό σκεύος, και, παρά τον ιερό του χαρακτήρα ως πρεσβευτή, τον εκτέλεσαν σαν δημόσιο εγκληματία, κατακρημνίζοντάς τον από τις λεγόμενες Φαιδριάδες Πέτρες. Ως σοφός ο Αίσωπος θεωρούνταν ιερός και αφιερωμένος στον Απόλλωνα, γι’ αυτό και το μαντείο σίγησε και έπεσε λιμός στην πόλη των Δελφών για τη σκευωρία και την άδικη εκτέλεσή του, ενώ, κατά μία άλλη εκδοχή, για τη δολοφονία του Αισώπου εκδικήθηκαν οι Σάμιοι. Ανεκδοτολογικές πηγές αναφέρουν ότι ο Αίσωπος δεν πέθανε, αλλά έζησε μέσω της μετεμψύχωσης, και μάλιστα πολέμησε με τους Λακεδαιμόνιους στις Θερμοπύλες. Μια υπαινικτική αναφορά του θανάτου του Αισώπου στους Δελφούς κάνει ο Αριστοφάνης στους Σφήκες το 422 π.Χ., στοιχείο που μαρτυρά ότι η ιστορία ήταν ευρέως γνωστή στο αθηναϊκό κοινό της εποχής. Η ιστορικότητα του γεγονότος δε γίνεται αποδεκτή από τους μελετητές: η ιστορία παρέχει πολλά στοιχεία δανεισμένα από την τελετουργία του φαρμακού,7 έτσι ώστε να θεωρείται ότι η αφήγηση χτίστηκε πάνω στο συγκεκριμένο τελετουργικό μοντέλο ή εν πάση περιπτώσει ότι διαμορφώθηκε με τέτοιο τρόπο ώστε ακόμη και ο ιστορικός πυρήνας της να είναι αδύνατο να ανακτηθεί.8 3. Απεικονίσεις του Αισώπου στην τέχνη Η αρχαιότερη εικόνα του Αισώπου απαντά σε ερυθρόμορφη αττική κύλικα του 450 π.Χ. περίπου, που απηχεί με έξοχο τρόπο την ασχήμια του: ο μυθοποιός παρουσιάζεται ως καρικατούρα με τεράστιο κεφάλι και κρατώντας ένα ραβδί, καθισμένος σε βράχο να συνομιλεί με μια αλεπού.9 Κάποιες μη αξιόπιστες πηγές, τέλος, αναφέρουν την ύπαρξη ανδριάντα του Αισώπου στην Αθήνα, ενώ λέγεται ότι και οι διάσημοι γλύπτες Λύσιππος και Αριστόδημος έφτιαξαν αγάλματα του ποιητή. Ορισμένοι μελετητές θεωρούν ότι πιθανόν και οι τρεις αναφορές αφορούν το ίδιο άγαλμα. Πορτρέτα του ποιητή από την Ελληνιστική περίοδο έχουν αναγνωριστεί σε κάποια αγάλματα παραμορφωμένων ανδρών, χωρίς όμως να υπάρχει η παραμικρή ένδειξη για την ταυτότητά τους.10 Τέλος, αξίζει να σημειωθεί η πιθανότατα φανταστική απεικόνιση του Αισώπου περιτριγυρισμένου από τους μύθους σε ιδιωτική οικία στη Νεάπολη της Καμπανίας, που περιγράφει ο Φιλόστρατος. Εξέχουσα θέση ως κορυφαίος του χορού των μύθων κατέχει η αλεπού, αγαπημένος πρωταγωνιστής των αισώπειων μύθων, που παραπέμπει στην κατά 6 αιώνες παλιότερη απεικόνιση του ποιητή στην αττική κύλικα του Βατικανού.11 4. Το έργο του Αισώπου Ο μύθος, σύμφωνα με τα λεγόμενα του Φαίδωνα, είναι ένας ψευδής λόγος που αφηγείται αληθοφανείς ιστορίες. Το είδος άνθησε ιδιαίτερα στην Ανατολή, στους Σουμερίους, τους Ακκαδίους, τους Βαβυλωνίους, τους Ασσυρίους και τους Χιττίτες και θεωρείται βέβαιο ότι ο Αίσωπος άντλησε μεγάλο μέρος από το υλικό του από ανατολικές συλλογές.12 Οι αισώπειοι μύθοι είναι μόνο μία από τις κατηγορίες αλληγορικών ιστοριών που κυκλοφορούσαν στον ελληνορωμαϊκό κόσμο. Γνωστοί είναι οι λιβυκοί μύθοι, που αποδίδονταν σε κάποιον Κύβισσο ή Κύβισση, οι συβαριτικοί μύθοι του Θούρι, οι κιλικικοί μύθοι του Κόννι και άλλοι, από την Ασσυρία, την Αίγυπτο και τη Φρυγία. Είναι πιθανό ότι οι υπάρχουσες συλλογές του αισώπειου corpus περιλαμβάνουν κάποια δείγματα από τις προηγούμενες κατηγορίες. Η συλλογή των μύθων που κυκλοφορούσεκατά την Αρχαιότητα στο όνομα του Αισώπου λέγεται πως γράφτηκε κατά τη διάρκεια της παραμονής του στις Σάρδεις και αφιερώθηκε στο βασιλιά Κροίσο. Από τις φιλολογικές μαρτυρίες συνάγεται ότι κυκλοφορούσε σε γραπτή μορφή ήδη κατά τον 5ο αι. π.Χ.13 Πρώιμες εκδοχές ορισμένων αισώπειων μύθων απαντούν στο έργο του Πλάτωνα (στον αμφισβητούμενο διάλογο Αλκιβιάδης) και κυρίως του Αριστοτέλη, ο οποίος μάλιστα διασώζει και ένα μύθο που χρησιμοποίησε ο Αίσωπος στο δικαστήριο υπερασπιζόμενος ένα Σάμιο πολιτικό, που δεν αποτελεί τμήμα του αισώπειου corpus. Ο Σωκράτης, κατά την παραμονή του στη φυλακή πριν από την εκτέλεσή του, προσάρμοζε τους αισώπειους μύθους σε ελεγειακούς στίχους. Η αριστοτελική σχολή ασχολήθηκε ιδιαίτερα με το μύθο, όπως δείχνει το γεγονός ότι ο Θεόφραστος μετέφρασε το βιβλίο του Ακιχάρου (Akichar στα ασσυριακά), το οποίο κατ’ ουσίαν αποτελεί τη βάση για τα επεισόδια της ζωής του Αισώπου στη βαβυλωνιακή αυλή.14 Ο γραμματικός Χαμαιλέων, άλλος μαθητής του Λυκείου, μελέτησε τα διάφορα είδη και τα κατέταξε γεωγραφικά, αναγνωρίζοντας και τους συγγραφείς τους. Η κύρια συλλογή των αισώπειων μύθων συντάχθηκε από τον αριστοτελικό Δημήτριο το Φαληρέα στην Αλεξάνδρεια, γύρω στο 300 π.Χ., υπό τον τίτλο Λόγων Αισωπείων Συναγωγαί. Το έργο αυτό διασώθηκε μόνο μέσα από τις έμμετρες διασκευές αποσπασμάτων του από το Ρωμαίο της Συρίας Βαβρία ή Βάβριο στα ελληνικά, το Φαίδρο και τον Αβιανό στα λατινικά, κατά τον 1ο αι. μ.Χ. Διασκευές σε πρόζα σώζονται από τη Μεσαιωνική περίοδο ή έχουν ενταχθεί σε έπη της εποχής. Ο κυριότερος μελετητής του Αισώπου στον 20ό αιώνα, ο Αμερικανός Ben Edwin Parry, θεωρεί ότι είναι εφικτό να απομονωθούν ορισμένοι από τους μύθους που αποτέλεσαν την αρχική συλλογή του Δημητρίου του Φαληρέα. Οι μύθοι οι οποίοι αυτοπροσδιορίζονται ως «λόγοι» ανήκουν με σχετική βεβαιότητα στην περίοδο πριν από το Μεγάλο Αλέξανδρο, εποχή που εμφανίζεται η λέξη μύθος με την έννοια που έχει και σήμερα στην καθομιλουμένη. Ο Ηρόδοτος αποκαλεί τον Αίσωπο λογοποιό. Από τους πρώιμους μύθους με μεγαλύτερη βεβαιότητα έργα της αρχικής αισώπειας συλλογής φαίνεται πως είναι εκείνα που περιέχουν μυθολογικά στοιχεία. Σε ορισμένες μάλιστα περιπτώσεις, η υστερότερη εκδοχή αφαιρεί το μυθολογικό στοιχείο, όπως συμβαίνει για παράδειγμα στο μύθο της Χάρυβδης που καταπίνει τη θάλασσα στα Μετεωρολογικά του Αριστοτέλη, ο οποίος μετατρέπεται στο μύθο της γης που καταπίνει τη θάλασσα στην αισώπεια συλλογή υπό τη σημερινή μορφή της. Οι μύθοι του Αισώπου είναι γνωστοί σήμερα από τέσσερις συλλογές των οποίων σώζονται αρκετά αντίγραφα σε χειρόγραφα. Κυριότερη έκδοση είναι η λεγόμενη Αυγούστεια, από χειρόγραφο του Μονάχου, με 231 μύθους, ενώ οι υπόλοιπες συλλογές και ο Βάβριος προσθέτουν άλλους 147. Μεγάλος αριθμός από άλλους μύθους έχει διασωθεί στο έργο ρητόρων και συγγραφέων της Αρχαιότητας, σε παπύρους άγνωστων συγγραφέων αλλά και σε έργα Βυζαντινών λογίων. Κάθε σύγχρονη έκδοση εντάσσει διαφορετικό αριθμό μύθων στο αισώπειο corpus, με επικρατέστερο τον αριθμό 358 της γαλλικής έκδοσης του Emile Chambry. Πολλοί από τους μύθους αυτούς είναι σίγουρα ψευδεπίγραφοι. Σύμφωνα με τον Parry, τουλάχιστον 250 από τους μύθους που συγκαταλέγονται στην έκδοση του Chambry δε σχετίζονται με τη συλλογή του Δημητρίου του Φαληρέα, που θα πρέπει να περιλάμβανε περίπου 100 μύθους, εκ των οποίων μάλιστα ορισμένοι δεν εντάχθηκαν καν στις υστερότερες αισώπειες συλλογές. Οι μύθοι που μαρτυρούν εξοικείωση με τα πλέον εξωτικά ζώα της Ασίας και της Αφρικής, λιοντάρια, καμήλες, κόμπρες, ή οι μύθοι που απηχούν ξενικά έθιμα πιθανόν να προέρχονται είτε από ασσυριακές είτε από λιβυκές, αιγυπτιακές και κιλικικές συλλογές. Πέρα από το μυθοποιητικό του έργο, ο Αίσωπος ήταν γνωστός στην Αρχαιότητα και για τα γνωμικά και τις παροιμίες του, όπως το περίφημο «πυρ, γυνή και θάλασσα, δυνατά τρία» και «Φύσις Δευτέρα, συνήθεια». 5. Αποτίμηση του έργου του Αισώπου Η επίδραση των μύθων του Αισώπου στον αρχαίο κόσμο υπήρξε τεράστια: στα συμπόσια αποτελούσαν τις αγαπημένες ιστορίες των συνδαιτυμόνων, ενώ είχαν μεγάλο ρόλο στην εκπαίδευση των παιδιών και των νέων. Ο Φιλόστρατος βάζει στο στόμα του Απολλωνίου έναν ύμνο στη σοφία του Αισώπου, ο οποίος αφιέρωσε το έργο του στη διαπαιδαγώγηση των συνανθρώπων του, παραβάλλοντας τον κατά κάποιον τρόπο με τον πλατωνικό Σωκράτη. Αυτή η θεώρηση σίγουρα δεν αντανακλάτην άποψη που επικρατούσε κατά τον 5ο αι. π.Χ. 6. Οι μύθοι του Αισώπου και ο βίος του στη Βυζαντινή και τη Νεότερη περίοδο Τόσο η συλλογή μύθων που κυκλοφορούσε στο όνομα του Αισώπου όσο και ο μυθιστορηματικός βίος του γνώρισαν μεγάλη διάδοση στους Μέσους και Νεότερους χρόνους. Την αρχική εκδοχή του Βίου του Αισώπου και της παραλλαγής της ακολούθησε μια τρίτη παραλλαγή του 1300 περίπου, που αποδίδεται στον περίφημο Βυζαντινό λόγιο Μάξιμο Πλανούδη, και μια λατινική μετάφραση του 14ου αιώνα. Νεότεροι μελετητές έχουν ισχυριστεί ότι η διάδοση στη Δυτική Ευρώπη του βίου του Αισώπου κατά το 15ο αιώνα, μέσω των πρώτων λατινικών εκδόσεων, οδήγησε στη δημιουργία, αρχικά στην αναγεννησιακή Ισπανία, ενός ξεχωριστού λογοτεχνικού είδους (piqaresque) όπου ο πρωταγωνιστής είναι ένας αμόρφωτος και περιθωριακός αλλά ιδιαίτερα πονηρός και σοφός περιπλανώμενος ήρωας (picaro). Μάλιστα, ο καθηγητής Παπαδημητρίου διείδε στη μορφή του Αισώπου το αρχέτυπο του ήρωα που ενέπνευσε το λαϊκό θέατρο σκιών στη σύγχρονη Ελλάδα, τον Καραγκιόζη.15 Η πρώτη έκδοση μέρους των μύθων στη Δυτική Ευρώπη ανάγεται στο 1479 από το λόγιο Ακκύρσιο (Accursius), την οποία ακολούθησαν αναρίθμητες άλλες. Το λογοτεχνικό είδος του μύθου γνώρισε μεγάλη άνθηση, λόγω των παραφράσεων του Αισώπου, αλλά κυρίως εξαιτίας του έργου του La Fontaine, του οποίου οι μύθοι, βασισμένοι στο αισώπειο μοντέλο, άσκησαν μεγάλη επίδραση. Ακόμη και σήμερα το είδος του διδακτικού μύθου αποτελεί ένα εκπαιδευτικό εργαλείο. Στα ελληνικά πρώτος ο Αδαμάντιος Κοραής συνέλεξε αισώπειο υλικό και το δημοσίευσε το 1787 στο Παρίσι. 1. Nagy, G., The Best of the Achaeans: Concepts of the Hero in Archaic Greek Poetry (Baltimore – London 1979), σελ. 259. 2. Μύθοι στο έργο ποιητών του 7ου και του 6ου αι. π.Χ.: Lasserre, F., “Le fable en Grèce dans la poésie archaïque”, στο Adrados, F.R. (επιμ.), Le Fable, Fondation Hardt. Entretiens sur l’Antiquité Classique 30 (Vandeouvres – Genève 1983), σελ. 61-96. 3. Κριτική έκδοση των διάφορων χειρογράφων και παραλλαγών του Βίου του Αισώπου, καθώς και όλων των πηγών που συνδέονται με το μυθοποιό: Perry, B.E., Aesopica. A Series of Texts relating to Aesop or ascribed to him or closely connected with the literary tradition that bears his name I: Greek and Latin Texts (Urbana 1952). 4. Ο ρόλος αυτός του μύθου είναι καλύτερα διαπιστωμένος στο έργο του Αρχιλόχου και στους μύθους που αφηγείται ο Αίσωπος στο Βίο του. Για τη διαδικασία επινόησης του μύθου βλ. Meuli, K., “Herkunf und Wesen der Gabel”, στο Meuli, K. (επιμ.), Gesammelte Schriften II (Basel 1975), σελ. 731-756. 5. Για τους διάφορους πιθανούς ιδιοκτήτες του Αισώπου βλ. Σούδ., βλ. λ. «Αίσωπος». 6. Χρονολόγηση του επεισοδίου: Χρονικό του Ευσεβίου (αρμενική εκδοχή), ΙΙ, 94. Πάριο Χρονικό, IG XIV 1297, στήλη ΙΙ, 15-18. 7. Ο φαρμακός στην αρχαιότητα ήταν μια ανθρώπινη εκδοχή του αποδιοπομπαίου τράγου. Στην Αθήνα φαρμακοί ονομάζονταν οι δυο άντρες που την πρώτη μέρα των Θαργηλείων (γιορτής του Απόλλωνα) οδηγούνταν συμβολικά σε εξαγνιστική θυσία. Η θυσία αυτή σε πολύ πρώιμους χρόνους ήταν μάλλον πραγματική. 8. Αττική κύλικα του Μουσείου του Βατικανού αποδιδόμενη στο Ζωγράφο της Μπολόνιας 417: Garland, R., The Eye of the Beholder: Deformity and Disability in the Graeco-Roman World (Ithaca – London 1995), εικ. 32. 9. Πρβλ. Richter, G.E.M., The Portraits of the Greeks I (London 1965), σελ. 72-73, εικ. 265. 10. Φιλόστρ., Εικ. 1.3. 11. Ο μύθος στην Ανατολή: Lambert, W.G., Babylonian Wisdom Literature (Oxford 1960). Falkowitz, R.S., “Discrimination and Condensation of Sacred Categories: The Fable in Early Mesopotamian Literature”, στο Adrados, F.R. (επιμ.), Le Fable, Fondation Hardt. Entretiens sur l’Antiquité Classique 30 (Vandeouvres – Genève 1983), σελ. 1-23. 12. Nøjgaard, M., La fable antique I (København 1964), σελ. 474. Αντίθετη άποψη εκφράζει ο Perry, B.E., Aesopica. A Series of Texts relating to Aesop or ascribed to him or closely connected with the literary tradition that bears his name I: Greek and Latin Texts (Urbana 1952), σελ. 5. 13. Το βιβλίο του Ακιχάρου είναι σήμερα γνωστό από συριακές, αραβικές, αρμενικές και σλαβονικές εκδοχές. Βλ. γενικά Dupont-Sommer, A., Les Araméens (Paris 1949). Oettinger, N., “Achikars Weisheitssprüche in Micht älterer Fabeldichtung”, στο Holzberg, N. (επιμ.), Der Äsop-Roman. Motivgesichte und Erzählstruktur (Tübingen 1992), σελ. 3-22. 14. Papadimitriou, J.-Th., Aesop as an Archetypal Hero (Studies and Research 39, Hellenic Society for Humanistic Studies, Athens 1997). 15. Βλ. Wiechers, A., “Aesop in De

30 εκφράσεις που χρησιμοποιούμε κάθε μέρα

Καθημερινές εκφράσεις

Εύκολη και γρήγορη σοκολατόπιτα ψυγείου με πτι μπερ

Μια εύκολη, γρήγορη, δροσερή και πεντανόστιμη σοκολατόπιτα. Μια συνταγή για μια σοκολατόπιτα έτοιμη για το ψυγείο σε 20-25 λεπτά, που θα λατρέψουν τα παιδιά σας, εσείς και οι καλεσμένοι σας. Μερίδες: 6-8 Χρόνος: 25 λ Δυσκολία: Εύκολη Υλικά συνταγής 1 ½ πακέτα πτι μπερ των 225 γρ. 1 φλιτζάνι βούτυρο 225 γρ. σοκολάτα κουβερτούρα 1 ½ φλιτζάνι κακάο 1 ¼ φλιτζάνι ζάχαρη άχνη 3 κουταλιές της σούπας νερό 2 αυγά + 3 κρόκοι αυγών 2 κουταλιές της σούπας ρούμι ή κονιάκ 1 φλιτζάνι αμύγδαλα καβουρδισμένα σιρόπι σοκολάτας και ξηρούς καρπούς για πασπάλισμα Εκτέλεση συνταγής 1. Σε μπεν-μαρί λιώνουμε την κουβερτούρα μαζί με το βούτυρο. Το αφαιρούμε από τη φωτιά. 2. Σ' ένα βαθύ μπολ χτυπάμε τα αυγά, τους κρόκους και τη ζάχαρη μέχρι το μείγμα να φουσκώσει και να ασπρίσει. 3. Προσθέτουμε το κακάο, το νερό και το ρούμι. (Βλέπε σημείωση πιο κάτω). 4. Ρίχνουμε το μείγμα της σοκολάτας-βουτύρου, το οποίο έχουμε αφήσει να κρυώσει λίγο, στο μείγμα των αβγών –ζάχαρης και ανακατεύουμε καλά. 5. Όταν το μείγμα γίνει ομοιογενές, προσθέτουμε τα καβουρδισμένα αμύγδαλα και τα πτι μπερ θρυμματισμένα σε μέτρια κομματάκια και τα ανακατεύουμε. 6. Ρίχνουμε το μείγμα σε ένα μικρό στρογγυλό ταψάκι ή σε μια φόρμα του κέϊκ ή σε ένα μεγάλο μπολ, αφού πρώτα το καλύψουμε με πλαστική μεμβράνη για να μην κολλήσει το γλυκό και το αφήνουμε στο ψυγείο για 3-4 ώρες ή μέχρι να κρυώσει καλά και σταθεροποιηθεί. Κόβουμε και σερβίρουμε σε κομμάτια σκέτο ή με παγωτό. Προαιρετικά, τοποθετούμε το γλυκό σε πιατέλα, γαρνίρουμε με με σιρόπι σοκολάτας και πασπαλίζουμε με ξηρούς καρπούς ή με ξύσμα μαύρης ή λευκής σοκολάτας. Σημείωση: Αν θέλετε να αποφύγετε τα ωμά αυγά, τοποθετείτε τα αυγά και τους κρόκους σε μεγάλο πυρίμαχο σκεύος, τα χτυπάτε ελαφρώς, προσθέτετε και τη ζάχαρη. Τα βάζετε σε μεγάλη σε κατσαρόλα σε μπέν μαρί που να χωράει το πυρίμαχο σκεύος. Το αφήνετε στο μπεν μαρί για 5-6 λ από το σημείο βρασμού, χτυπώντας το μείγμα με το μίξερ συνεχώς, μέσα στο μπεν μαρί. Το κατεβάζετε από τη φωτιά και το αφήνετε στην άκρη να έλθει σε θερμοκρασία δωματίου. Συνεχίζετε τη διαδικασία σύμφωνα με τη συνταγή. Πηγή: sintayes.gr Thessaloniki Arts and Culture http://www.thessalonikiartsandculture.gr

http://el.gravatar.com/profiles/edit?saved=true#verified-services